Onzichtbare nanodeeltjes in de longen en in de huid

Waarom heeft computergigant Apple haar laatste iPod ‘nano’ genoemd? Het geeft een supervetcoolgave uitstraling aan de MP3 speler. Maar de jonge nanotechnologie zélf herbergt nogal wat risico’s. De onzichtbare deeltjes kunnen zomaar in de huid of longen kruipen. Met mogelijk verschrikkelijke gevolgen voor onze gezondheid. "Als je kijkt naar de geschiedenis van de meeste milieuregelgeving, dan zijn het reacties op gebeurde rampen, olielekken en onvoorziene neveneffecten", waarschuwt J. Clarence Davies in een recent rapport. P+ lezers kunnen het gratis in hun Apple of PC binnenhalen.

Clarence Davies kan het weten: de laatste dertig jaar was hij werkzaam bij het EPA (Environmental Protection Agency), de belangrijkste milieudienst van Amerika. Volgens de onderzoeker moeten er snel nieuwe wetten komen die toegesneden zijn op nanotechnologie. Dat is de beste manier om gezondheid en de omgeving te beschermen, consumentenvertrouwen te vergroten en de opkomende industrie kansen voor een goede ontwikkeling te geven.

Davies publiceerde z’n rapport voor het ‘Project on Emerging Nanotechnologies’ waarvan hij tegenwoordig senior adviseur is. Het nanotech project loopt onder de auspiciën van het Woodrow Wilson International Center for Scholars, een research groep die is opgezet door het Amerikaanse Congres als onderdeel van de Smithsonian Institution.

Nanodeeltjes zijn microscopisch kleine materialen, achthonderd keer kleiner dan een menselijk haar en 1/80 de grootte van een rood bloedlichaampje. Dat geeft ze unieke eigenschappen voor sterk uiteenlopende toepassingen. Van zonnecrèmes tot snellere computers. En van goedkope PV-cellen tot sensoren die kanker of andere pathogenen detecteren.

Maar die eigenschappen zijn tegelijkertijd het grootste gevaar. Omdat nanodeeltjes totaal andere chemische en biologische kenmerken bezitten, herbergen ze grote risico’s voor het milieu of onze gezondheid. Door hun grootte kunnen ze gemakkelijk door de huid worden opgenomen of in onze longen terecht komen. In de handvol studies die naar de effecten zijn gedaan, wordt onder meer hersen- en longbeschadiging bij vissen en ratten geconstateerd. Ook kunnen nanodeeltjes bacteriën in de bodem aantasten.

Tot op heden bestaat er echter geen specifieke regulering voor nanodeeltjes. Susan Hazen, vice-directeur van het EPA kantoor voor voorkoming, pesticiden en giftige stoffen, ziet geen reden om de wetgeving aan te passen. "De huidige regelgeving voor chemicaliën verzekert ons dat industriële nanodeeltjes veilig gebruikt en geproduceerd worden", schreef ze vorige week aan een aantal media.

Anderen plaatsen daar zo hun vraagtekens bij. Het World Watch Institute vergelijkt het ontbreken van regelgeving en onderzoek naar de effecten van nanodeeltjes met genetische manipulatie (GM) van voedselgewassen. "Net zoals bij GM tien jaar geleden zijn de vragen en controverses rondom nanobiotechnologie niet opgelost. Nu regeringen en bedrijven enkel staan te juichen, is de noodzaak voor een publiek debat meer dan ooit aanwezig", aldus ‘State of the World 2006’.

P+ Webtip:
omgaan met de effecten van nanotech (PDF)


Een bericht van Tseard Zoethout

Ecowasbal wast zonder wasmiddel (€ 35,00)