Als hoofdredacteur Jan Bom van P+ afgelopen week naar Milaan was gevlogen, was hij 100 procent zeker overleden aan een ruiterembolie, een rode draak die zich bovenop zijn longen had verscholen.
Dat ik nog leef, zat niet in de planning. Omdat ik al drie maanden bekaf was bij geringe inspanningen als trap lopen, de hond uitlaten of een duin op klauteren, hadden we een mooie uitrustvakantie geboekt. Een cruise over de Atlantische Oceaan, met een enorme sportschool aan boord, om die belabberde conditie van mij weer op peil te krijgen.
We hadden op woensdag 30 november moeten vliegen naar Milaan en omstreeks een uurtje of drie, half vier zou ik zijn gestikt, door de hogedruk in de cabine. De enorme ruiterembolie die zich als een rode draak bovenop mijn longen had genesteld, zelfs met vertakkingen in de longen, had de zuurstoftoevoer naar mijn hart afgesloten. Ik had waarschijnlijk nog naar een zuurstofkapje gegraaid. Hoe krijg je die rotluikjes zelf open?
Ik weet niet waar ik het aan te danken heb dat ik het toch heb overleefd. Je kunt het heel nuchter bekijken en zeggen: je bent de grootste mazzelpik ter wereld, dat de ernstige klachten vijf dagen voor de vlucht begonnen, dat je een vrouw hebt die meteen ambulances belt als je flauw valt. Wat zo is het wel gegaan.
Vrijdag 25 november, de dag voor mijn 55-ste verjaardag, ging ik voor het eerst onderuit. Volledig out op de overloop. Met gillende sirenes ben ik door de vrijdagochtendspits van Almere naar Amsterdam naar het AMC gebracht. Het vermoeden was dat er een hartinfarct gaande was, dat delen van het hart zouden afsterven en dat er onmiddellijk gedotterd moest worden. Dat is ook gebeurd, maar die operatie werd halverwege gestaakt, omdat mijn hart perfect in orde bleek te zijn. Ik kreeg er een foto van mee en het zag er uit als een prachtig kronkelend rivierenlandschap in de Amazone, met vele vertakkingen. Geen opstopping te zie. Er viel dus niks te dotteren.
Lyrisch ben ik over de helden van de ambulancedienst, met name de man die een week tevoren nog een pistool tegen zijn hoofd had gekregen, toen hij hulp wilde verlenen. Hij vertelde me onderweg dat hart- en longklachten heel vaak op elkaar lijken en dat het geen gek idee zou zijn om in die richting verder te zoeken. Na een heel rustig verjaardagsweekend (ik kon de trap zowat niet meer op) heeft mijn vrouw de huisarts om een verwijzing gevraagd om longfoto's te mogen maken in het AMC. Daar werd een bronchitus zichtbaar.
Opluchting, want bij de klachten horen onder andere kortademigheid. De huisarts schreef me een korte anti-bioticakuur voor en mijn gedachten gingen weer naar de Costa Atlantica, waar ik vijf dagen de eindeloosheid van de oceaan wilde orgaan, de echte longen van de wereld, want goed voor een kwart tot de helft van de CO2-opname uit de atmosfeer. Nog twee dagen en dan zouden we in het vliegtuig stappen. Nog heel even rustig houden en dan zou alles beter worden.
Ik dacht dat ik nogal heftig reageerde op die pillen, want kort na het slikken was mijn hele concentratie verdwenen. Samen met mijn dochter op de bank nog naar een DVD uit de box Oceans van de BBC gekeken, heel diep in slaap gevallen, wakker geworden, heel duizelig naar de wc gestommeld, op de bril gaan zitten, mijn vrouw nog geroepen… Ik herinner me dat mijn dochter me vasthield en... weer een ambulance. Ik mocht kiezen en koos nu direct voor het AMC. De ambulancebroeders keken bezorgd: ik was op eigen kracht niet meer in staat om een normaal zuurstofgehalte in mijn bloed te produceren. Ik moest een kapje op.
Op de intake in Amsterdam werd na het afvinken van alle mogelijke oorzaken na een CT-scan diegene gevonden die ook wel 'de meest over het hoofd geziene doodsoorzaak' wordt genoemd: de ruiterembolie. Ik had er eerlijk gezegd nog nooit van gehoord en zo gek is dat niet.
Zalig zijn de onwetenden en ik ben als een kind zo blij naar de intensive care gereden, tot grote verbazing van artsen en verpleegkundigen. Eindelijk een oorzaak! Dan kun je wat gaan doen! Een van de verpleegster vroeg me zelfs waarom ik zo vrolijk was. Ik zei: ‘Dat is toch logisch? Ik heb geen kanker en ik heb geen hartprobleem.’ Ze heeft me in de waan gelaten, maar op de IC stond de hartbewaking al klaar. Met hele sterke bloedverdunners is het monster in de nacht van maandag op dinsdag 29 november grotendeels opgelost. Pas op zaal, later die dag, toen ik op mijn iPhone eens wat meer informatie opzocht over dit levensbedreigende bloedstolsel, is me de schrik om het hart geslagen. Het duurde toen wel even voor ik in slaap kon komen.
Ik ben de vrolijkste patiënt geweest die in lange tijd in het AMC onderdak vond. Ik vond alles leuk, wilde helemaal niet van de IC weg en ook niet van de verpleegafdeling. Wat een geweldige mensen allemaal. Ik kocht een T-shirt van het AMC en lag ermee in bed te pronken (het logo werd ontworpen door Boudewijn Boer, een van de vormgevers van P+).
Vrijdag 2 december ben ik eervol uit het ziekenhuis ontslagen. Ik voel me herboren, ik schrik gewoon hoe diep de lucht in mijn longen kan komen als ik in de lach schiet. Voorzichtig probeer ik het wel eens: heel diep ademhalen. Het is nog een beetje eng. Ik moet me zo aan de Rode Draak hebben aangepast, dat ik nog maar met hele korte stootjes zuurstof opzoog.
Ik zal nog wel een tijdje bloedverdunners moeten spuiten en slikken. De oorzaak is nog niet vastgesteld. We hebben nagezocht of er erfelijke belasting in de familie zit, maar niets gevonden. De anticonceptiepil slik in niet. Lange vliegtuigreizen kunnen ook bloedstolsels veroorzaken, maar de vluchten deze zomer naar Pompeii en Ljubljana lijken te kort te zijn om heel veel schade aan te richten. (Het geeft wel te denken dat er bij mijn weten nog nooit een vliegtuigmaatschappij is geweest die reizigers direct waarschuwt voor de kans op het ontstaan van levensbedreigende bloedstolsels tijdens lange vluchten. Toch een ernstige klacht die met een simpel sinasprilletje of ouderwets aspirientje te voorkomen is, want die zijn bloedverdunnend. Als ik hoofd MVO bij de KLM was, zou ik het wel weten wat ik op maandagochtend als eerste ging regelen, zwaar bewapend tegen alle PR-functionarissen die uiteraard dwars gaan liggen omdat passagiers wel eens vliegangst zouden kunnen krijgen). Het kan ook zijn dat ik veel en veel te weinig beweeg, hele dagen zit te schrijven, in dezelfde houding, ingespannen ook nog. Misschien dat de stollingsspecialist er achter komt, misschien ook niet.
Waarom de klachten ineens acuut werden pal voor een vlucht die mij met 100 procent zekerheid fataal zou zijn geworden, dat is een wonder. Meer religieus ingestelde zielen als Groene Dichter Leo Mesman zeggen tegen mij: “Er is soms genade”. Met spirituele geesten als afvalkunstenaar Jan Eric Visser praat ik over de synchroniciteit van Joseph Jaworski, die een onzichtbare verbinding weet met iedereen om ons heen die ook werkt aan de zaak van de duurzaamheid, a force voor good. Volgens Jaworski zou deze verbindende kracht van mensen die van elkaar houden mij hebben gewaarschuwd, beschermd en op tijd gered. Jan Eric: “Het is te toevallig om niet waar te zijn. Dit is niet in wetenschap te vatten.”
Het blijven onwennige gedachten voor deze Zeeuw met bonken klei aan de klompen, ook al hangen er nu wel drie beschermengeltjes boven mijn bed. Ik begin zelf eerder over de ontdekking van de bloedverdunners waarmee de draak is opgelost, afkomstig van een stof in klavers. Het was boeren opgevallen dat hun koeien bleven bloeden als ze in een klaverrijke weide graasden. Als ze zich dan beschadigden aan het prikkeldraad, was de wond nauwelijks te stelpen.
Daar moeten een paar klavertjes vier tussen hebben gezeten.
Tekst Jan Bom


