11 Oct 2019

IDH: Burning Issues in Brazilië

Niet één, maar twee koeien op een hectare weiland. Daardoor ruimte vrijspelen voor andere landbouwproducten, bosaanplant en bosbescherming. Ook dat is een realiteit in Brazilië, waar deze zomer heftige branden in het Amazonebos woedden. Alles hierover in een interview met directeur Daniela Mariuzzo, directeur Brazilië van het Initiatief Duurzame Handel (IDH). Ze verheldert in de nieuwe P+ Special ‘Burning Issues’ een aantal misverstanden. Hoe erg de bosbranden in het Amazonebekken ook zijn, met soja voor Nederlandse koeien hebben ze niets te maken. Uit Brazilië komt straks juist ‘Zero Carbon Beef’, vlees met een CO2-neutrale voetafdruk.

Mariuzzo stelt over de bosbranden: “Die staan niet in relatie tot de productie van soja. Dat beeld is beslist niet correct. De illegale branden hebben te maken met het omvormen van bos tot weidegronden voor vee, niet voor de teelt van soja.”

Ze legt in P+ uit: “Wat er bij bosbranden in het Amazonebekken vaak gebeurt is dat landgrabbers eerst de meest waardevolle bomen uit het gebied halen. Daarna proberen ze het land te verkopen, illegaal, zonder papieren. Daarom zetten ze er een hek omheen met wat koeien erin. De dieren worden gebruikt om te zeggen: dit land is van mij, want mijn vee staat daar. Het is een snellere en goedkopere manier om land te gebruiken dan het inzaaien van gewassen.” 

Het duurt daarna nog vele jaren voordat er op stukken afgebrand bos soja kan groeien. Deze is bovendien illegaal en kan door landelijke afspraken niet door grote grondstoffenhandelaren gekocht wordt. Al sinds 2006 rust er een moratorium in de Amazone op soja dat wordt verbouwd op afgebrand regenwoud.

Ondertussen is in Brazilië ook een start gemaakt met het behoud van natuurlijk regenwoud en herbebossing.

In de deelstaat Mato Grosso (zuidelijk aan het Amazonebekken grenzend) begon het IDH-team van Mariuzzo in februari van dit jaar een ‘landschapsprogramma’. Door de beschikbare weidegronden voor slachtkoeien iets te intensiveren van een naar twee dieren per hectare (in Nederland ruim vier koeien per hectare), ontstaat ruimte voor andere voedingsgewassen en zelfs nieuw bos. Om dit te realiseren stond de van oorsprong Franse supermarktketen Carrefour als eerste grote investeerder op. Met een bedrag van 3,5 miljoen euro (1,9 miljoen van de Carrefour Foundation en 1,6 miljoen van IDH) werd een begin gemaakt met dit intensiever landgebruik in deze Juruena vallei. Samen met de Sao Marcelo Farm zal er 172 duizend hectare bos beschermd worden en zal er 100 duizend hectare land van kleine vleesboeren omgewerkt worden tot een ‘zero-deforestation beef sourcing region’.

Mariuzzo kondigt in de P+ Special dan ook de komst aan van ‘Zero Carbon Beef’, veeteelt die niet meer CO2 opneemt dan produceert.

IDH verwacht in deze regio van Brazilië zo’n 25 miljoen euro aan verdere investeringsgelden te kunnen gaan inzetten. Er ligt een potentieel aan investeringen van 476 miljoen euro. De oppervlaktes in dit gebied zijn enorm en beslaan de twee gemeenten Juruena en Cotriguaçu, samen goed voor 1,23 miljoen hectare. Daarvan is nog steeds 74 procent natuurlijk bos, dat zowel in het bezit is van de gemeenschappen als van particuliere grondbezitters. 24 procent wordt gebruikt voor landbouw, maar 183 duizend hectare van de landbouwgrond is gedegradeerd. In het plan is ook herbebossing van 12 duizend hectare bos opgenomen en tegelijkertijd de bescherming van nog eens 0,9 miljoen hectare natuurlijk bos, dan anders grote kans maakt gerooid te worden. 

Het voorbeeld vindt nu al navolging. Dit landschapsmodel wordt opgeschaald naar de landbouwgebieden Sorriso en Barra do Graças, maar ook in een andere Braziliaanse deelstaat, Pará, in de regio Paragominas.

Deze unieke aanpak is een van de ‘Burning Issues’ die in P+ worden aangesneden. Verder beantwoordt Daniela Mariuzzo vragen over het ontstane beeld dat Nederlandse koeien gevoed worden met illegale soja uit de Amazone. Daarover zegt ze: “Er wordt in de Amazone wel soja verbouwd, maar alleen in gebieden die niet ontbost zijn. Ik kan het meest recente onderzoeksrapport uit 2018 over het soja moratorium laten zien. 1,4 procent van de in het Amazonebekken geproduceerde soja is illegaal, het overgrote deel van de in totaal 4,66 miljoen hectare aan soja in dit gebied is deforestation free.”

Download de complete gratis P+ Special ‘Burning Issues in Brazilië’.