09 May 2019

Hoe zet ik een interne CO2-heffing op?

Cover Voorbereid op CO2-heffing

De dag komt dat bedrijven in Nederland belasting gaan betalen voor hun CO2-uitstoot. MVO Nederland is daarom met een groep partners een innovatieproject begonnen om zich op dit politieke besluit voor te bereiden. Ook al is de hoogte van de heffing nog niet bekend, je kunt maar beter je interne CO2-boekhouding alvast op orde hebben, zo vindt MVO Nederland.

De nieuwe P+ Special van deze week beschrijft de inzet van MVO Nederland. Er is groot voordeel te behalen. Partners van de netwerkorganisatie die forse hoeveelheden CO2-uitstoot weten te besparen, hoeven straks minder belasting te betalen. 

Het eerste innovatieproject onder leiding van directeur politiek en economie kent Michel Schuurman toont een rijk geschakeerd veld aan deelnemers, van een landbouworganisatie tot aan groot internationaal ingenieursbureau, van een bank tot aan een organisatie van chemische ondernemingen. Het project interne CO2-beprijzing is een praktische uitwerking van de Nieuwe Business Agenda 2019, die nog tal van andere doelen stelt.

Schuurman typeerde het opzetten van een interne CO2-heffing eerder in P+ als ‘een zonneboekhouding’, in tegenstelling tot een ‘schaduwboekhouding’. Hij lobbyt tegelijkertijd in Den Haag voor het invoeren van een generieke CO2-heffing van 10 euro per ton. 

MVO-Nederland-partner PwC is een van de deelnemers aan dit project en brengt als ‘koploper’ de eigen ervaringen in. Director Corporate Responsibility Wineke Haagsma van PwC zegt in P+: “Je moet een interne CO2-heffing zien als investering, net als het aanbrengen van zonnepanelen en ledlampen.” 

Hoe heeft deze accountants- en belastingadviseur het aangepakt? Door aan de hoeveelheid CO2-uitstoot een fictieve CO2-heffing van 100 euro per ton te koppelen, had PwC ineens een bedrag van bijna twee miljoen euro beschikbaar om te investeren in duurzame maatregelen. Het is een bijna pijnlijke keuze, om voor z’n enorm bedrag te kiezen. De schattingen over de hoogte van een toekomstige CO2-heffing lopen uiteen van 10 euro per ton tot 160 euro, met 50 euro per ton CO2als richtgetal van De Nederlandsche Bank. DSM hanteert een interne heffing van 50 euro, waar nu al investeringsbeslissingen 

Haagsma kreeg door deze ingreep de kans de organisatie op de snijtafel te leggen. “Wij zagen verschillende impactgebieden. De eerste is automobiliteit: we reizen veel met auto’s. Maar ook met het vliegtuig en dat levert een flinke CO2-uitstoot op. We meten ook ons energiegebruik: het verwarmen, koelen en verlichten van kantoren, ons computergebruik. Ten slotte nemen we ook onze inkoop mee, waarvan de CO2-uitstoot van ingekochte producten door onszelf gemeten wordt.”

Was dat niet een enorme klus, om tot deze berekening te komen? Haagsma vindt van niet. “We meten al tien jaar onze uitstoot, om deze in het geïntegreerd jaarverslag te verwerken. Er zijn ook allerlei systemen om de uitstoot van reizen te bepalen. Je kunt gewoon zien wat de CO2-uitstoot is van een vlucht van Amsterdam naar New York.”

In P+ vertelt Haagsma hoe het bedrag van bijna twee miljoen euro wordt omgezet in maatregelen die tot CO2-besparing leiden. Naast uiteenlopende compensatieprojecten wordt ook ingezet op het fossielvrij maken van het wagenpark. Haagsma: “Dat heeft even tijd nodig, omdat we ons huidige leasecontract moeten uitzitten. Als je je auto te vroeg inlevert, krijg je nu eenmaal een boete. Om dit op te lossen hebben we geld gereserveerd voor 200 collega’s die jaarlijks boetevrij naar een elektrische auto kunnen overstappen. Wij betalen die boete als organisatie, uit onze interne CO2-beprijzing. Dat levert een besparing op van 548 CO2ton per jaar. Dat gaat dus wel hard. We hebben nu al bestellingen lopen om tot 30 procent van het wagenpark fossielvrij te maken.”

De speurtocht door de organisatie leidde tot interessante ontdekkingen. Haagsma in P+: “Zo blijkt dat wij ook met tussenstops vlogen. Dat is een stuk goedkoper dan rechtstreeks. Toch geven we de voorkeur aan directe vluchten, omdat er juist bij het opstijgen van het vliegtuig naar verhouding veel meer brandstof nodig is, en dus uitstoot. En dat willen we niet. Op de trajecten Amsterdam - Frankfurt en Amsterdam - Parijs nemen we nu in principe de trein. Daarop was de reactie onder sommige collega’s wel: ‘Oh…’. Er moest even worden geslikt. Maar we rijden wel naar Schiphol met Taxi Electric, natuurlijk. Voor inkopers is er nog een extra criterium bij gekomen: welke aanschaf heeft de laagste CO2-prijs? Het komt voor dat twee producten even goed zijn en ongeveer even duur. Als dan een van de twee een lagere CO2-footprint heeft, maar toch iets duurder is, kan dit teveel uit de pot van twee miljoen euro worden genomen.”

Uit de pot van twee miljoen euro werd ook de bouw van een SDG Dome gefinancierd, waarin een Virtual Reality show wordt getoond over de Sustainable Development Goals van de VN. Medewerkers van PwC nodigen hier hun klanten uit, maar ook van buitenaf bestaat grote belangstelling. Haagsma: “We hebben in de eerste twee maanden na de opening al 2500 deelnemers geteld: 64 per dag.”

Veel meer over deze (en andere ervaringen) en het project van MVO Nederland in de P+ Special ‘Voorbereid op CO2-heffing’.