12 Jan 2020

Circulaire orchidee als maatschappelijke waarde MKB

Orchid

Wat de maatschappelijke waarde van het midden- en kleinbedrijf is? Dat kan een kweker zijn die orchideeën niet verkoopt, maar zo lang de planten bloeien aanbiedt als ‘dienst’. Zo doet Koeleman potplanten dat, wetende dat hij de orchidee weer tot leven kan wekken, terwijl particulieren de plant na de bloei meestal in de groenbak mikken. Het is een voorbeeld uit velen in het deze week verschenen rapport ‘De maatschappelijke waarde van ondernemers’, opgesteld door Impact Centre Erasmus in Rotterdam voor MKB Nederland.

De opstellers presenteren hoopgevende cijfers over de plannen van het MKB om met hun bedrijfsactiviteiten duurzame maatschappelijke impact te maken. Met het rapport is voor het eerst de volle breedte van de maatschappelijke waarde van het mkb in kaart gebracht. Er is onder meer gekeken naar diversiteit en inclusiviteit binnen mkb-bedrijven, naar ontwikkeling en kansen voor medewerkers, naar verduurzaming, het beperken van de ecologische footprint en de rol die ondernemers spelen in de gemeenschap, zoals ten aanzien van leefbaarheid en sociale cohesie. 

Niet minder dan 94 procent van de ondervraagde ondernemers vindt dat op minimaal een van de genoemde thema’s een (zeer) belangrijke rol voor het mkb is weggelegd. Meer dan 80 procent geeft vervolgens aan ook daadwerkelijk actief te zijn op een of meerdere terreinen. Daarbij staan de ontwikkeling en kansen voor medewerkers (opleiden van personeel, hulp bieden bij schulden) op één, gevolgd door het vervullen van een rol in de gemeenschap en het steunen van en meewerken aan lokale organisaties (financieel en door vrijwilligerswerk van ondernemer en personeel). 

Het onderzoek laat ook zien dat ondernemers duidelijke prioriteiten stellen in de maatschappelijke waarde die ze met hun onderneming willen creëren. Het vraagt vaak een forse (tijds)investering om hiermee aan de slag te gaan en het is lastig – vanwege de beperkte omvang van het bedrijf – om op een goede manier met meerdere thema’s tegelijk bezig te zijn. In het rapport staan mooie voorbeelden van ondernemersinitiatieven en eerlijke verhalen van ondernemers over waar zij tegenaan lopen.

Jacco Vonhof van MKB Nederland stelde op basis van dit onderzoek: “Ondernemers verdienen meer waardering voor wat zij doen. In politieke en publieke discussies ontbreekt het besef en is er weinig aandacht voor. Met dit onderzoek willen wij daar verandering in brengen. We hebben hiermee een raamwerk neergezet waar de overheid mee verder kan. Wij willen graag dat het Sociaal en Cultureel Planbureau de maatschappelijke waarde van het mkb als onderzoek gaat opnemen in zijn jaarprogramma.”

In het rapport is de Koeleman Potplanten een van de lichtende voorbeelden. Het idee om ‘refurbished’ orchideeën op de markt te brengen ontstond een aantal jaar geleden. In reactie op de vervuilende omstandigheden waaronder orchideeën in Azië worden gekweekt en het energie intensieve proces om de planten op te kweken, wilde Koeleman het anders aanpakken. “Als orchideeën verkocht worden hebben ze 50 weken in een verwarmde omgeving gegroeid. Dat kost een enorme hoeveelheid energie.” Als orchideeën na een aantal maanden zijn uitgebloeid worden ze vaak weggegooid. Zonde, want een orchidee kan vaak bloeien. Waarom een bloeiende orchidee dan niet aanbieden als dienst? De klant heeft altijd bloeiende orchideeën en het bespaart veel energie om de planten niet steeds op te hoeven kweken. Ik lever liever een goed en duurzaam product, dan steeds nieuwe producten op de markt te brengen.” Maar Koeleman doet nog veel meer. Hij legt niet meer in gebruik zijnde kassen van collega tuinders in het Westland vol met zonnepanelen. Zo wekt hij duurzame stroom op om de orchideeen te verwarmen, maar deelt ook een stukje opbrengst met zijn oud-collega ondernemers ter aanvulling van hun AOW.  Koeleman kreeg begeleiding van het Groene Brein, het netwerk van duurzame wetenschappers.

Download het volledige rapport over het MKB via de website van Impact Centre Erasmus