28 Aug 2020

Supermarkten verkopen Nedersoja niet

De oogst van Nederlandse sojaboontjes gaat beginnen. Maar de 100 ton ‘Edamame’ zijn straks in geen enkele Nederlandse supermarkten te koop. Ze gaan naar Duitsland. Hier zijn in de winkel alleen uit China overgevlogen ingevroren en soms weer ontdooide boontjes te koop, voor prijzen rond de 2 euro per 100 gram.

De nieuwe P+ Special ‘Nedersojaonthult hoe moeizaam de Nederlandse retail initiatieven oppikt die de transitie naar het eten van meer plantaardige eiwitten van lokale oorsprong stimuleren. 

Ook boerin Lizelore Vos in de Noordoostpolder ziet haar oogst straks de grens over gaan. P+ liep met haar door haar proefveld van twee hectare. Ze weet nog niet zeker of ze ook volgend jaar weer soja zal gaan inzaaien.

Geen boontje levert meer eiwitten dan een gedroogde sojaboon: op elke 100 gram aan gewicht maar liefst 31 gram. Gedroogde sojabonen zijn bovendien goedkoop: ze kosten slechts 0,25 euro per 100 gram. Ook de verse Edamame, die hier werd geïntroduceerd door Japanse restaurants en toko’s, telt nog steeds 11 gram per 100 gram aan hoogwaardige eiwitten. Het groene boontje is daarom een uitstekende vleesvervanger. Een portie Edamame kan de hoeveelheid vlees en groenten op het bord in een gezondere verhouding veranderen.

Biodynamische boerin Lizelore Vos, afgestudeerd veearts, vindt Nedersoja een plezierig gewas om te verbouwen, vertelde ze in de P+ Special. Ook in het tweede jaar dat ze dit gewas teelt zag ze “geen gekke ziektes. De soja groeit snel uit tot een bodem bedekkende struik. Daardoor krijgt onkruid weinig kans.”

Een ander voordeel: de sojaboon behoort tot de vlinderbloemigen, peulvruchten die stikstof in de grond weten te binden. Dat maakt de akker vruchtbaarder voor een volgend gewas. “Op het sojaveld van vorig jaar heb ik nu witlof groeien. Dat staat er supermooi bij.” Natuurlijke bemesting is een belangrijke voorwaarde op een biodynamische boerderij als die van Vos. Maar voor het geld hoeft ze het niet te doen, zegt ze op een vraag over de financiële opbrengst.

Het areaal aan ‘droge’ sojabonen loopt sterk terug in Nederland, van 540 hectare in 2018 tot 140 hectare dit jaar. Ons najaar is vaak te nat voor deze boon die pas laat rijp is.

Is de hoge prijs in de winkel voor de verse sojaboontjes de reden dat jij die bent gaan telen? 

Vos: “Van die prijs zien wij als boeren nog niet zo heel veel terug. Er zit een aantal verwerkingsstappen tussen mijn boontjes en de winkel. Die partijen pakken ieder een marge.”

De eiwittransitie in Nederland kent ook andere initiatieven van boeren. Sojabonen en veldbonen hebben een heel hoog eiwitgehalte, maar ook erwten, lupines en bruine bonen passen in de transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten. De Stichting DOEN onderzoekt samen met telers van de landbouworganisatie ZLTO hoe de vraag naar Nederlandse teelt gestimuleerd kan worden. Tien ontwerpers en tien verwerkers van peulvruchten werken in het programma FoodLab Pulses aan nieuwe, aansprekende concepten. Een van de deelnemers is de Nieuwe Melkboer, die onderzoekt of hij niet alleen een drank van Nedersoja kan maken, maar ook van een mengsel van andere peulvruchten.

Download P+ Special over de eiwittransitie ‘Nedersoja’.