08 Sep 2013

The Origin of Energy: ‘Buitenaards Bericht’

Allende meteorite

Onlangs vond men in Mexico het bewijs dat er leven is buiten ons zonnestelsel
Stukken van een uiteengespatte meteoriet bleken sporen van aminozuren te bevatten
De geleerden zijn in alle staten, maar begrijpen ze echt wat ze zien?
Oog in oog met dit mysterie lijkt stille bewondering niet minder gepast

Zo begint de nieuwste cyclus van dichter Leo Mesman, met elke week in dit eZine van P+ een nieuwe gedachte over ‘The Origin of Energy’.  Bij de kwatrijnen komen ter illustratie foto’s van mineralen te staan: edelstenen, delfstoffen, een fossiel, of dit spectaculair brokje meteoriet dat ouder is dan ons eigen zonnestelsel. Het zijn stuk voor stuk raadsels, wanneer je gaat nadenken over de vraag waar de energie vandaan komt die alles heeft gevormd, zelfs ons, mensen.

Een inspiratiebron voor de cyclus is de Amerikaanse natuurkundige Richard Feynman (1918 - 1988), die stelde dat de hoeveelheid energie gelijk is, maar wel van vorm kan veranderen.

“The law is called conservation of energy;
it states that there is a certain quantity, which we call energy
that does not change in manifold changes which nature undergoes”

Deze uitspraak is vandaag nog steeds actueel. De wereld verbrandt op grote schaal fossiele brandstoffen. Deze gestolde energie verdwijnt daardoor niet, maar neemt een andere verschijningsvorm aan. De aarde warmt op. Het klimaat reageert. Het weer neemt gewelddadige vormen aan. Uitbarstingen van energie…

De foto van deze  ‘Allende meteoriet’ komt uit de begerenswaardige collectie van Wilfred Moorer, voorzitter van de Stichting Geologische Aktiviteiten. Als middelbare scholier begon hij al te verzamelen. Nu gepensioneerd, is zijn huis een volwaardig museum van bijzondere stenen. Er liggen zelfs helgroene uranium-afzettingen in de kast van dezelfde soort waarmee de gezusters Curie hun wereldberoemde onderzoek naar radio-activiteit deden.

We mochten van Moorer een prachtig fonkelende ‘egel’ bergkristal uit Peru lenen, maar ook doorschijnende schijf groene Amerikaanse jade, hartvormig. Of een zwaar brokstuk antraciet uit een gesloten Nederlandse kolenmijn in Sittard. Moorer is een wandelende encyclopedie: stel hem een vraag over van de vele geologische wonderen van deze planeet en hij vertelt achtergronden, details. Nog steeds vult hij zijn verzameling aan. Een van zijn laatst verworven stukken is een brokstukje van de meteoriet die in februari 2013 in Rusland op aarde klapte.

Geologie is weer een hot issue aan het worden, met de felle discussies over de winning van schaliegas of thermische warmte, de maatschappelijke prijs van steenkool en andere fossiele brandstoffen. Nog populairder op internet zijn de vele esoterische eigenschappen die aan mineralen worden toegeschreven, de een nog absurder dan de ander.  We zagen zelfs een bewering dat door het dragen van een bepaalde steen  de geslachtsziekte ‘syfilis’ zou verdwijnen. Moorer houdt zich hier verre van, maar de meer filosofisch-theologische benadering van Mesman bevalt hem weer wel.

De houdingen van de handen op de foto’s zijn geïnspireerd op klassieke kunstwerken uit de Europese geschiedenis. De hand die het brokje ‘extra solar’ meteoriet vastklemt, is terug te vinden in de schetsboeken van Leonardo da Vinci. Later komen ook de handen van zijn Mona Lisa nog terug. Voor andere foto’s is gekeken naar schitterende tekeningen van Albrecht Durer, de ‘Hand met Spiegelende Bol’ van Escher, uiteraard ook ‘de Hand van God’ van Michelangelo, Brabantse boerenhanden van Vincent van Gogh en de baanbrekende fotostudies van Eadweard Muybridge en nog veel meer, tot standbeelden in het museum van het Vaticaan aan toe.

De cyclus ‘The Origin of Energy’ is compleet en in boekvorm te bestellen. De bundel is tweetalig, Nederlands-Engels. Lezers kunnen dit direct bij de drukkerij bestellen, in elke gewenste oplage. Er worden geen meerkosten gerekend. Het weblog van Leo

Bestellen bundel bij kwaliteitsdrukkerij Blurb

Mesman

De website van Stichting Geologische Aktiviteiten

Gratis Aanmelden voor het eZinezie homepage van P+