08 Feb 2019

Nederland leerde Peru polderen

In Peru worden nu cao’s afgesloten zonder voorafgaande stakingen. Dat is heel bijzonder voor dit Zuid-Amerikaanse land. De ommekeer is te danken aan Nederland. Vertegenwoordigers van vakbonden en werkgevers leerden hun Peruaanse collega’s hoe je vorm geeft aan een overlegeconomie. Mondiaal FNV exporteerde op deze wijze succesvol ons poldermodel.

In de nieuwste P+ Special blijkt dat onze Stichting van de Arbeid (STAR) model stond voor het organiseren van de sociale dialoog in Peru. In de STAR komen werknemers- en werkgeversorganisaties bijeen om een gezamenlijk arbeidsvoorwaardenbeleid voor het land uit te stippelen.

Het is heel bijzonder dat er in een land als Peru zo’n overleg op gang is gekomen. “Politiek gezien is Peru een verschrikkelijk land”, zegt Astrid Kaag, beleidsmedewerker van Mondiaal FNV in P+. “De laatste vijf presidenten zitten in de gevangenis, zijn gevlucht of hebben een aanklacht tegen zich lopen.”

De nieuwe cao bij groente- en fruitteler Camposol is het eerste resultaat van het gezamenlijke overleg. De managers van dit bedrijf wilden daarvoor nooit met de vakbond Sitecasa praten. Op hun beurt waren de vakbondsleiders vooral gewend aan het voeren van actie, staken en het indienen van klachten bij de arbeidsinspectie. Onder begeleiding van Samuel Machacuay, FNV consulent in Peru, raakten ze aan de praat. Dit resulteerde in november 2018 in een driejarige cao met klinkende afspraken.

Afgesproken werd dat werknemers een vast contract krijgen na vier jaar voor Camposol gewerkt te hebben. Verder krijgt iedereen een loonsverhoging, afhankelijk van het aantal jaren verrichte arbeid. Ook is afgesproken dat iedereen recht heeft op bedrijfskleding, voedingssupplementen aan zwangere vrouwen worden verstrekt, er een campagne over geboorteregeling komt, evenals een programma tegen geweld tegen vrouwen. 

Zowel bond als het bedrijf zijn tevreden, meldt Mondiaal FNV. Het heeft beide partijen erkenning gebracht door inkopers en de overheid. Bovendien is de productiviteit gestegen en zijn de kosten voor juridische procedures enorm gedaald. Peruanen willen nu graag werken voor Camposol, wat een enorme besparing oplevert in de wervingskosten van personeel.

Een belangrijk advies vanuit Nederland om de sociale dialoog op te starten luidde: begin met een onderwerp dat je gemeenschappelijk aan kunt pakken. “Voor de Peruaanse partijen was dit best een openbaring”, zegt Sip Nieuwsma van de DECP (VNO-NCW) in P+. “Dat je ’s ochtends een conflict over arbeidsvoorwaarden kunt uitvechten en ’s middags samen kunt werken aan beroepsonderwijs, of een ander thema. We hebben hier achter de schermen aan bijgedragen door advies te geven en te zorgen dat de juiste mensen op de juiste plek zitten.”

Lees het complete artikel in deze P+ Special

Tekst Astrid van Unen