12 Nov 2020

Sociale dialoog verzacht coronacrisis

In veel opkomende landen heeft goed overleg tussen werknemers- en werkgeversorganisaties de ergste gevolgen van de coronacrisis voorkomen. Over deze ‘sociale dialoog’ gaat de P+ Special van deze week. Beschreven worden de Best Practices in Myanmar, Libanon, Ethiopië en Peru. Vanuit Nederland helpt Mondiaal FNV om de gesprekken tussen de sociale partners te structureren. Dit naar goed Nederlands voorbeeld: het ‘polderen’. 

In veel landen zijn werknemers sinds het uitbreken van het coronavirus tussen de wal en het schip geraakt: bedrijven moeten sluiten, betalen lonen niet door of bieden geen compensatie. Voedselhulp en financiële hulp vanuit de overheid bereikt vaak niet alle werknemers. Het gevolg is simpelweg honger. Onafhankelijke vakbonden doen met steun van onder meer Mondiaal FNV hun best de meest kwetsbare mensen te bereiken. Door het starten van een sociale dialoog wordt geprobeerd de klappen van de pandemie op te vangen. In sommige landen lukt dit buitengewoon goed.

De vakbonden in Myanmar en Ethiopië zijn al gewend aan de sociale dialoog met werkgeversorganisaties. In Peru geloven werknemers en werkgevers zelfs meer in elkaar dan in de overheid, en weten de partners gezamenlijk de klappen van de pandemie redelijk op te vangen. Bij gebrek aan een krachtige overheid zoeken in Libanon vakbonden en ngo’s elkaar ook op. Een samenwerking die leidt tot betere opvang. 

Voor Mondiaal FNV is het stimuleren van de sociale dialoog in ontwikkelingslanden met onafhankelijke vakbonden een belangrijk speerpunt. Karen Brouwer, managing director van Mondiaal FNV, is blij met de goede voorbeelden. “Dit is natuurlijk waar het om gaat, en waar we al jaren aan werken. Dat de sociale dialoog op bedrijfs-, sector- en nationaal niveau van ontstellend belang is voor de ontwikkeling van een land en voor het veiligstellen van de sociale zekerheid voor de werknemers. Je ziet dat in landen waar dit goed op orde is de economie zich voorspoediger herstelt. En je ziet dat bedrijven die gewend zijn aan een sociale dialoog, de veiligheidsmaatregelen tegen Covid-19 beter op orde hebben. Omdat ze al een basis van overleg met de bonden hadden en meteen toen het crisis werd met elkaar rond de tafel konden gaan zitten. Voor beiden pakt dit goed uit. Daardoor heb je geen verliezers.”

De internationale vakbeweging ITUC hamert de laatste tijd op herstel van het sociaal contract: sociale zekerheid voor werknemers garandeert een solide economie. De FNV stuurde samen met VNO/NCW en MKB Nederland in juli een brief aan de Nederlandse ministers Blok en Kaag met het dringende verzoek het budget voor ontwikkelingssamenwerking op peil te houden. “Zonder toeleveranciers kunnen bedrijven tegenwoordig geen producten meer in de mondiale markt zetten”, licht Brouwer toe. “Wat elders gebeurt, krijgt ook hier z’n weerslag. Ontslagen werknemers zonder vangnet kunnen geen producten meer kopen. Met onze voorbeelden voorkom je dat een economie vastloopt.”

Lees alles over de goede praktijken in tal van landen. Download de P+ Special ‘Sociale dialoog verzacht de coronacrisis’.

Tekst Astrid van Unen