22 Dec 2019

Opdracht Nederland: volgend jaar 25 procent CO2 gereduceerd

Marjan Minnesma na uitspraak Hoge Raad, foto Chantal Bekker

De Nederlandse Staat moet eind volgend jaar de uitstoot van broeikasgassen met 25 procent gereduceerd hebben ten opzichte van 1990. Dat is nog eens een goed voornemen voor 2020. De Hoge Raad bevestigde met deze uitspraak dat de eerdere vonnissen in de Klimaatzaak van Urgenda geen politieke uitspraken waren, maar uitspraken gebaseerd op internationale afspraken en verdragen over klimaatbeleid die door Nederland zijn onderschreven

Hoe het Rijk dat voor elkaar moet krijgen? ‘Winnares’ Marjan Minnesma wees op Twitter onmiddellijk op de 50 maatregelen die Urgenda samen met bijna 800 andere organisaties aan het kabinet aanbiedt. “Met de uitgestoken hand om ook te helpen uitvoeren! Nieuw boekje met 50-puntenplan komt spoedig uit!”, twitterde een opgetogen Minnesma.

Op de website van Urgenda staat nu nog een 49-puntenplan waarin het sluiten van kolencentrales ‘grote stappen snel thuis’ wordt genoemd. Opmerkelijk dat in dezelfde week van deze uitspraak van de Hoge Raad de witte pluim van de HEM-centrale in Amsterdam definitief verdween. Voor alle werknemers van deze kolencentrale is vervangende werkgelegenheid gevonden.

Op het Urgenda-puntenlijstje luiden de eerste 11 maatregelen:

. 100 duizend huurhuizen energiecentraal

. Minder koeien, niet minder winst

. Maximumsnelheid verlagen

. Energie besparen in zorginstellingen

. Verlichting uitzetten na werktijd

. Netwerk semi-autonome kleine voertuigen

. Duurzaam bosbeheer

. Steun voor wettelijke besparingsplicht

. Behoud salderen zonnepanelen

. Vergroenen 10 procent daken Nederland

 . Een dag zonder vlees.

Elke maatregel levert een CO2-besparing op van tussen de 0,2 tot 3 Mton.

Het lijstje zal hard nodig zijn, want uit berekeningen blijkt dat de Staat volgend jaar het gestelde doel niet zal gaan halen. Te lang is gewacht op een juridisch eindvonnis in deze Klimaatzaak, die al in 2013 namens ‘het burgerplatform’ van Urgenda werd aangespannen.

Zowel de rechtbank (in 2015) als het Hof (in 2018) stelde eerder vast dat een kleinere CO2-uitstoot in overeenstemming is met de zorgplicht van de Staat. Klimaatverandering zou een reële dreiging zijn waartegen burgers beschermd moeten worden. Het gaat daarnaast om zelfopgelegde CO2-doelen van de overheid.

De Nederlandse overheid ging tegen de uitspraak in cassatie omdat ze wilde weten of de rechter in deze mate op de stoel van de politiek mag gaan zitten. De Hoge Raad is een rechterlijke instantie die niet inhoudelijk naar een zaak kijkt, maar oordeelt of de wet en procesregels juist zijn toegepast. Die vraag kan in dit geval met 'ja' beantwoord worden. Klimaatbeleid kan bovendien als een mensenrecht worden beschouwd.

Niet alleen Nederland dreigt aan het einde van deze eeuw -deels- te overstromen, dit geldt ook voor heel veel andere delta’s, waar miljoenen mensen wonen, zoals Vietnam en Bangladesh. Tegelijkertijd woeden enorme bosbranden op deze wereld, die mensen- en dierenlevens kosten, ook als gevolg van klimaatverandering.

De Hoge Raad benadrukte vrijdag nog maar eens dat 'er een al met een grote mate van overeenstemming is dat een dringende vermindering van de uitstoot nodig is om opwarming van de aarde tegen te gaan. De Staat heeft dan ook de verplichting om passende maatregelen te treffen om dreigend gevaar tegen te gaan.'

Marjan Minnesma op YouTube over de vraag: hoe dan?