04 Feb 2021

Iedereen praat nu over systemen

Whitepaper Houvast voor duurzame vernieuwers

Transitie, kantelpunt, systeemverandering… begrippen die je tijdens de Week van de Circulaire Economie overal hoort noemen. Maar ook op het Journaal gaat het vaak over het vastlopen van 'het systeem'. En dat is niet zo gek want transitiewetenschap – ook wel ‘transitiedenken’ genoemd – is bezig aan een opmars. Deze maatschappelijke verandertheorie vindt steeds meer weerklank bij vernieuwers met een duurzaamheidsmissie bij de overheid of het bedrijfsleven. Een White paper van Het Groene Brein vergelijkt vier Nederlandse perspectieven op transitiedenken en doen. 

 Tijdens de Nationale Conferentie Circulaire Economie op maandag sprak demissionair staatssecretaris Stientje van Veldhoven over een ‘kantelpunt’. En op de talloze online evenementen die volgden in het teken van de Week van de Circulaire Economie 2021, klinkt de roep om 'systeemverandering' steeds luider.  

De transitiewetenschap – ook wel ‘transitiedenken’ genoemd – is bezig aan een opmars. Deze maatschappelijke verandertheorie vindt steeds meer weerklank bij vernieuwers met een duurzaamheidsmissie bij de overheid, het bedrijfsleven of non-gouvernementele organisaties (NGO’s). En dat is niet zo gek want de opgaven van deze tijd – klimaatverandering, ongelijkheid, uitputting van grondstoffen – zijn groot en complex en vragen om een andere manier van denken en doen. De transitiewetenschap biedt houvast. Enerzijds door te helpen uit te zoomen en daarmee maatschappelijke systemen beter te overzien en te begrijpen. Anderzijds door in te zoomen en praktische handvatten te bieden: wat kun je op welk moment het beste doen (of laten) om duurzame verandering op gang te brengen of te versnellen?

Inmiddels zijn er vanuit verschillende Nederlandse kennisinstellingen verschillende perspectieven ontstaan op transitiedenken en doen. Vanuit Het Groene Brein signaleerden we dat het niet altijd duidelijk blijkt wat de verschillen in theorie en (praktische) benadering zijn tussen hen. Daarom hebben we het initiatief genomen,  in samenwerking DRIFT, Copernicus Institute for Sustainable Development, Nyenrode Business Universiteit, NewForesight en Wageningen University & Research,  dit te verduidelijken. Hoe vertalen de wetenschappers het ‘transitiedenken’ naar ‘transitie doen’? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Welke verschillen en overeenkomsten zien we? Waarin vullen ze elkaar aan? 

Download de white paper ‘Houvast voor duurzame vernieuwers. Vier perspectieven op transitiedenken en doen’ (en de korte samenvatting ervan), inclusief bijlage met lessen uit de transitiepraktijk van Jacqueline Cramer.

Download de white paper HIER.