06 Oct 2021

Familiebedrijven laten persoonlijke winst schieten voor duurzaamheid

Roberto Floren Nyenrode

Familiebedrijven vinden duurzaamheid bevorderen belangrijker dan persoonlijke winst nemen.  Een meerderheid van 68,9 procent van de directies van familiebedrijven is bereid om met minder dividend genoegen te nemen als deze gelden worden geïnvesteerd in duurzaamheid. Dit blijkt uit het onderzoek van  Nyenrode Business Universiteit en consultancy RSM. Prof. dr. Roberto H. Flören  (RSM hoogleraar Familiebedrijven & Bedrijfsoverdracht bij Nyenrode) deed als eerste vergelijkend onderzoek tussen de duurzaamheid in familiebedrijven en beursgenoteerde ondernemingen. 

Deze uitkomst van het onderzoek is bijzonder; zelden of nooit maakt een CEO van een beursgenoteerde onderneming bekend een deel van het eigen inkomen af te staan om bijvoorbeeld investeringen te kunnen doen die de CO2-uitstoot van het bedrijf sterk verminderen. Nyenrode onderzocht deze vergelijking overigens niet. "Dat is minder voorstelbaar", geeft Flören als voorzichtig antwoord op de vraag of directies van niet-familiebedrijven ook in zo'n grote mate afstand doen van een deel van hun aan de winst gerelateerd inkomen.

Flören constateert wel dat winst maken op zich ook voor familiebedrijven heel belangrijk is. Slechts 23,3 procent van de directeuren geven aan duurzaamheid belangrijker te vinden dan zwarte cijfers schrijven. Maar wanneer die winst dan eenmaal gegarandeerd is, stoppen ze dit graag in duurzame doelen. Flören: “Het is interessant dat de eigenaren van familiebedrijven een grotere bereidheid vertonen om hun eigen investeringsrendement op te offeren voor duurzaamheid dan dat zij een vermindering van winstgevendheid van het bedrijf accepteren.”

Uit het onderzoek blijkt dat de leiding van familiebedrijven meer wil teruggeven aan de maatschappij dan de directies van niet-familiebedrijven, zoals beursgenoteerde ondernemingen. Bijna 100 procent van de familiebedrijven (97,9 procent) voelt maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat resulteert bij 79,6 procent tot de drijfveer om daadwerkelijk iets terug te geven aan de maatschappij. 

De sociale waarden binnen een familiebedrijf hebben bij 81,3 procent van de eigenaren een sterke symbolische waarde. Bij niet-familiebedrijven ligt dat percentage maar net boven de helft: 57.9 procent.  Bij het in praktijk brengen van duurzame uitgangspunten laten familiebedrijven zich minder leiden door externe factoren als financiers, wetgeving of concurrentie. 

Het onderzoek laat zien dat de drijfveren voor duurzaamheid bij familiebedrijven hoofdzakelijk komen uit innerlijke passie en niet uit opgelegde urgentie. Hierdoor drukken familiebedrijven hun duidelijke stempel op het duurzaamheidsbeleid van ondernemend Nederland, volgens Nyenrode: “Familiebedrijven kenmerken zich door lange-termijn perspectief, rentmeesterschap en een hechte band met het personeel en de regio. Dit sluit goed aan op duurzaam ondernemen.”

Uit het onderzoek, waar 239 directeuren van Nederlandse bedrijven aan meewerkten, blijkt dat vooral goed bestuur (voorbeeldgedrag en aanpak onethisch gedrag door directie en eigenaren) en sociale duurzaamheid (gezondheid werknemers, diversiteit en maatschappelijke initiatieven) een belangrijke rol spelen in de bedrijfsvoering. Familiebedrijven vinden het significant belangrijker om bij te dragen aan maatschappelijke initiatieven zoals sponsoring en steun aan goede doelen dan niet-familiebedrijven. 

Tussen familiebedrijven zijn koplopers en achterblijvers in duurzaamheid te onderscheiden. Flören verklaart: “Bij de koplopers is het duurzaamheidsbeleid meer gedreven door het belang dat klanten en werknemers eraan hechten, de aansluiting op familiewaarden van de eigenaren en omdat zij zich verbonden voelen met hun regio.”

Flören kwam tot een opmerkelijke slotsom: “De koplopers onder de familiebedrijven zeggen dat duurzaamheid op lange termijn betere (financiële) prestaties oplevert. Dit onderzoek toont aan dat het absoluut loont om duurzaamheid hoog op de strategische agenda te hebben staan en ook daadwerkelijk te implementeren in de bedrijfsvoering.”

Zo is de cirkel rond. De duurzame investeringen die van de eigen persoonlijke winst af zijn gegaan, leveren op termijn een hogere winst voor het familiebedrijf op. Directeuren van familiebedrijven die bij de presentatie van dit onderzoek bij Nyenrode in Breukelen aanwezig waren, bevestigden deze uitkomst volmondig.