17 Mar 2016

Kolencentrales ombouwen tot biomassacentrales

Zonde van het geld om net nieuwe kolencentrales te sluiten. Met een extra investering zijn ze om te bouwen tot biomassacentrales. Die aanbeveling doet hoogleraar Wim Turkenburg, lid van Het Groene Brein.

Turkenburg sluit aan bij het plan van Nuon/Vattenfall om de alweer wat oudere Hemwegcentrale in Amsterdam geschikt te maken voor het stoken van biomassa, zoals houtafval. Nog mooier is het wanneer deze technologie gecombineerd wordt met het afvangen en opbergen van CO2, stelt Turkenburg, mede-auteur van een discussienota over de klimaatdoelstelling van Parijs. Turkenburg is een van de ruim 90 wetenschappers die zich hebben gebundeld in het duurzame kennisnetwerk het Groene Brein. Turkenburg is hoogleraar Science, Technology & Society aan de Universiteit Utrecht.

Groene Breinbreker: Moeten alle nieuwe kolencentrales weer tegen de vlakte?

Prof. dr. Turkenburg (1947) reageert ferm: “Sluiten en afbreken is kapitaalsvernietiging. Waarom zou je zulke grote investeringen volledig teniet willen doen? We hebben die centrales hard nodig om met behulp van biomassa en CO2 afvang en opslag de CO2 concentratie in de lucht iets te verlagen. Om die reden heb ik een brief van 64 wetenschappers om de kolencentrales te sluiten niet ondertekend. Ik was wel gevraagd om dat te doen. Ik vond het uitgangspunt verkeerd. Ik wil me niet tegen een centrale richten, maar tegen de keuze van brandstof: steenkool in dit geval. Je moet het kind niet met het badwater weggooien. Wanneer je nog even doorgaat met investeren kun je een kolencentrale volledig op biomassa stoken. Gecombineerd met afvang van CO2 en de opslag daarvan, kun je zelfs tot negatieve emissies komen. Dat is precies de technologie die wij nodig hebben. Zonde om te sluiten dus. Een gouden kans om het klimaatvraagstuk fundamenteel aan te pakken.”

Het is zeker geen luchtfietserij, benadrukt Turkenburg. “Nuon heeft het al aangeboden, het ombouwen van de HEM-Centrale in Amsterdam tot een bio-energiecentrale. En dat is zeker geen nieuwe installatie. Ik heb Richard van den Broek en Bart Dehue van Nuon-Vattenfall daarover gehoord, die aan het rekenen zijn aan de ombouwkosten.

Biomassa is een breed begrip. Hebben we het hier over hout? Inderdaad, zegt Turkenburg, die een rijtje voorwaarden laat volgen. “Het kan ook trouwens organisch restafval zijn dat in een afvalcentrale wordt gestookt. Denk je aan hout, dan gaat het om houtpellets en houtsnippers van snoeiwerk in Nederland, restmaterialen uit Canadese bossen, dode bomen, zieke bomen ook. Zo doet bijvoorbeeld Essent het, voor de bijstook. Je kan het ook uit het Oost-Europa halen, zo lang je maar aan duurzaam bosbeheer doet. We kunnen leren van de ervaringen in Scandinavische landen.”

De papierindustrie in Zweden heeft al jarenlang ervaring met het verwerken van houtafval zoals boomschors, zaagsel en takkek tot energie.

Opslag van CO2 is door de trammelant in Barendrecht een politiek heikel issue geworden. Dat erkent Turkenburg. “Er is op een groot aantal plaatsen weerstand tegen opslag onder de grond in bewoonde gebieden. Daar hebben we maar rekening mee te houden. Beter is nu eerst met nieuwe technologie ervaring op te doen in lege velden onder de zeebodem, dus offshore. Laten we daar eerst maar eens vertrouwen mee opbouwen. Er loopt nu een plan van Eon, een van de eigenaren van de nieuwe kolencentrales in Nederland, om een deel van de CO2 bij de MPP3 centrale op de Maasvlakte af te vangen en die in een klein aardgasveldje voor de kust op te slaan. Dat plan is financieel rond. Binnen drie jaar is het veldje vol en kan Eon daarna naar een iets verder in zee liggend veld gaan. Dat levert heel veel nuttige ervaring op.”

Niets aan de hand dus? Nou nee, Turkenburg maakt zich wat zorgen over de planning. Niets aan de hand dus? Nou nee, Turkenburg maakt zich wat zorgen over de planning. Er komt dit najaar een visie van minister Kamp over de toekomst van de nieuwere kolencentrales in ons land, daar is het wachten op. “Ik vind het zinnig deze mogelijkheden in het debat te betrekken”, stelt hij. “We hebben ze hard nodig als we recht willen doen aan het klimaatakkoord dat in december in Parijs is gesloten en waar Nederland, terecht, mee heeft ingestemd.”

De visie van Turkenburg is neergelegd in de discussienota ‘De klimaatdoelstelling van Parijs’, met mede-auateurs Sible Schöne (HIER Klimaatbureau), Bert Metz (European Climate Foundation) en Leo Meyer (consultant).

Stel gratis uw eigen vraag!

Dit is aflevering 25 van de serie Groene Breinbrekers. Elke week wordt op de website van P+ een praktijkvraag gesteld aan een van de 90 wetenschappers die aan het Groene Brein zijn verbonden. P+ roept het bedrijfsleven op eigen vragen te mailen. Beantwoording hiervan is gratis. Over een uitvoeriger onderzoek kan altijd gepraat worden. Vraag mailen naar: editor@p-plus.nl