21 Mar 2019

Levensgevaarlijke scheepssloperijen veiliger geworden

Het slopen van schepen in Zuid-Azië is eindelijk veiliger aan het worden. Dat stelt Mondiaal FNV in de P+ Special van deze week. De betere bescherming van de slopers komt tot stand door een combinatie van cursussen, vorming van vakbonden en het opstellen van internationale richtlijnen. Mondiaal FNV werkt al meer dan vijftien jaar aan het verbeteren van de veiligheid op de Aziatische scheepssloperijen, waar het werk vaak levensgevaarlijk is.

Op slippertjes een scheepswrak beklimmen. Met blote handen metaal verwijderen. Zonder mondkap de machinekamer ontmantelen waar zomaar gassen kunnen ontsnappen. Het zijn maar enkele voorbeelden van de gevaren waar de werknemers op scheepssloperijen in India, Pakistan en Bangladesh vaak aan bloot staan.

Zuid-Azië neemt het leeuwendeel van de wereldwijde scheepssloop voor z’n rekening, te weten 87 procent. Bangladesh sloopt 31,7 procent van de schepen, India 21,1 procent, Pakistan 17,7 procent en China 16,3 procent. 

“Daar is heel veel aan de hand”, zegt beleidsmedewerker Wilma Roos van Mondiaal FNV in P+. Ze is net terug uit Alang, het Indiase sloopgebied voor schepen. “De arbeidsomstandigheden zijn op sommige plekken zo onveilig dat werknemers het leven laten. Behalve dat werknemers zich regelmatig verwonden is er ook ontploffingsgevaar.” 

In het Bengaalse Chittagong stierven op 18 februari van dit jaar nog twee slopers en raakte er één gewond door een explosie, toen ze bezig waren met de ontmanteling van een Grieks schip.

Toch zijn er verbeteringen waarneembaar. Mondiaal FNV probeert via het versterken van vakbonden, het organiseren van scheepsslopers en het geven van veiligheids- en gezondheidstrainingen dit soort rampen te voorkomen. 

Roos: “In India zijn we het langst actief, en daar gaat het inmiddels een stuk beter. In Bangladesh heerst een moeilijke vakbondssituatie, daar gaat het moeizaam. Pakistan zit qua moeilijkheidsgraad er tussenin. In alle drie de landen zijn trainingen in veilig werken noodzaak.”

Mondiaal FNV voert daarnaast een sterke lobby voor het ratificeren van het Internationaal Verdrag van Hongkong voor het veilig en milieuvriendelijk recyclen van schepen, die in 2009 door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) is aangenomen. De eigenaars van de scheepssloperijen zijn hier gevoelig voor. Het blijkt dé manier om het proces van verbetering van arbeidsomstandigheden te versnellen. 

“Schepen moeten nu tot aan de sloop toe een lijst met gevaarlijke stoffen aan boord hebben,” zegt een van de betrokkenen in P+. Tot voor kort wisten de slopers niet eens of het sloopschip gevaarlijke chemicaliën had vervoerd of nog steeds aan boord had.

Lees het complete verhaal in de P+ Special ‘Naar veiliger slopen’.

Tekst Astrid van Unen